Bajończycy

W sierpniu 1914 roku w Paryżu Komitet Ochotników Polskich zwerbował do Legii około 450 Polaków. Około 200 wysłano na szkolenie do Bayonne — stąd nazwa Bajończycy — a około 250 do Rueil pod Paryżem (Rueilczycy, rozproszeni potem po 3. Pułku Marszowym). Bajończycy pozostali zwartą kompanią: 2. kompanią batalionu C 2. Pułku Marszowego 1. Pułku Cudzoziemskiego. Sztandar z białym orłem na czerwonym tle, zaprojektowany m.in. przez Xawerego Dunikowskiego, wręczył im 21 września 1914 roku mer Bayonne. Chorążym był Władysław Szujski.

Od października 1914 roku Bajończycy walczyli w Szampanii, a 9 maja 1915 roku pod Arras, w natarciu na wzgórza Vimy koło Neuville-Saint-Vaast, zdobyli niemieckie pozycje, tracąc trzy czwarte stanu. Ocaleli walczyli jeszcze pod Souchez; latem 1915 roku kompanię rozwiązano, a większość jej żołnierzy wstąpiła potem do Armii Polskiej we Francji generała Hallera.

Ich sztandar, z 34 przestrzelinami, przechowuje Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. W 1922 roku Józef Piłsudski odznaczył go Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Napis „Arras 9 V 1915” widnieje na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, a pod Arras, w La Targette, od 1933 roku stoi pomnik polskich ochotników. 43 pułk piechoty II RP nosił imię „Legionu Bajończyków”.