5^e REI « Le Régiment du Tonkin » · 1930–2000

Emblematy · Insignes

Przez 70 lat pułk kilka razy zmieniał nazwę, a wraz z nią odznaki — od indochińskiej odznaki z 1942 roku, po odznakę 5^e RMP z 1964 roku, nawiązującą do Legii, saperów i Polinezji.

Ilustracje: Wikimedia Commons (BrunoLC i in.), domena publiczna.

Historia

Tonkin 1930–1940 — budowniczowie

Pułk utworzono 1 września 1930 roku z czterech batalionów Legii stacjonujących w Tonkinie, spadkobierców legionistów walczących tam od 1883 roku. Sztandar otrzymał 7 maja 1932 roku w Son Tay. Oprócz służby garnizonowej wokół Hanoi legioniści „Piątki” budowali drogi strategiczne, m.in. między Campha a Tien Yen, oraz ośrodki wypoczynkowe w górach — stąd ich sława budowniczych.

II wojna światowa — marsz do Chin

We wrześniu 1940 roku 2. batalion komendanta Marcelina bronił Lang Son przed atakiem japońskim, a w styczniu 1941 roku pułk walczył z wojskami syjamskimi w Kambodży. 9 marca 1945 roku Japończycy w ciągu doby opanowali francuskie garnizony w Indochinach. Bataliony 5^e REI przebiły się przez dżunglę i góry do Chin — przeszły ponad 1 500 km w 93 dni i 2 maja 1945 roku dotarły do Tsao Pa. 1 lipca 1945 roku pułk rozwiązano, a ocalałych zgrupowano w batalionie marszowym, który w 1946 roku wrócił do Laosu, a potem do Sidi bel Abbès.

Wojna indochińska 1949–1956

1 listopada 1949 roku pułk odtworzono w Tonkinie. Bronił północno-wschodniej granicy i delty Rzeki Czerwonej, osłaniał ewakuację posterunków po klęsce na RC4 w 1950 roku, walczył nad Czarną Rzeką i pod Hoa Binh. W marcu 1954 roku pod Dien Bien Phu walczyła jego 2. kompania ciężkich moździerzy, a 80 legionistów zgłosiło się na ochotnika, by zostać zrzuconymi na spadochronach „dla honoru”. W październiku 1954 roku, na mocy porozumień genewskich, to „pułk Tonkiński” przekazał Hanoi Viet Minhowi — jego ostatni żołnierze przeszli przez most Paula Doumera 10 października. Pułk opuścił Indochiny w 1956 roku; jego sztandar otrzymał trzy cytacje w rozkazie armii i fourragère w barwach Krzyża Wojennego TOE.

Algieria 1956–1963

W Algierii pułk walczył w Oranii, w górach Ouarsenis i Kabylii, na półwyspie Collo i w górach Aures, a potem strzegł zapory na granicy z Marokiem. Po uzyskaniu niepodległości przez Algierię, w 1963 roku, przekształcono go w jednostkę saperską i przygotowano do wyjazdu na Pacyfik.

Polinezja — 5^e RMP i 5^e RE (1963–2000)

1 października 1963 roku powstał 5. Mieszany Pułk Pacyfiku (5^e RMP), który przejął tradycje pułku Tonkińskiego; w grudniu jego sztandar wylądował w Papeete. Legioniści budowali drogi, mosty i lotniska na Tahiti i atolach, a przede wszystkim infrastrukturę Centrum Doświadczalnego Pacyfiku — francuskiego poligonu jądrowego na atolach Mururoa i Fangataufa. Od 1976 roku pułk stacjonował na samym Mururoa. 2 lipca 1984 roku przyjął nazwę 5^e Régiment étranger. Pracował także na rzecz mieszkańców Polinezji i Wallis i Futuny. Po zakończeniu francuskich prób jądrowych pułk rozwiązano 30 czerwca 2000 roku, a jego sztandar trafił do Muzeum Legii w Aubagne.

2024 — powrót

1 czerwca 2024 roku tradycje pułku Tonkińskiego odżyły: Oddział Legii na Majotcie przemianowano na 5^e Régiment étranger.

Sztandar

• Napisy: Camerone 1863, Indochine 1945-1946, 1949-1954.
• Krzyż Wojenny TOE — trzy cytacje w rozkazie armii za Indochiny; fourragère w barwach Krzyża Wojennego TOE.
• Fanion 2. batalionu odznaczony Orderem Smoka Annamu (1941).

Pieśń pułkowa · Chant du régiment

„Le front haut et l'âme fière” — pieśń pułku Tonkińskiego, dziś śpiewana przez 5^e RE na Majotcie.

Polskie akcenty

Losy legionistów:

• Stanisław Mądroszkiewicz — starszy adiutant w Indochinach, odznaczony za walki z Japończykami w 1945.

Szukamy historii Polaków, którzy służyli w „pułku Tonkińskim” — w Indochinach, w Algierii i w Polinezji, na Mururoa. Masz wspomnienia, dokumenty lub zdjęcia? Napisz: amicale.pologne@yahoo.com.