logo
.
 
Historia
histoire

Powr贸t - back

Polacy z 1 RE w Afryce P贸艂nocnej

Polacy z 1 RE w Afryce P贸艂nocnej

 

Losy czterech polskich legionist贸w s艂u偶膮cych w 1 RE (Regiment Etrangere) w okresie mi臋dzywojennym nie s膮 zbyt szeroko znane, m贸wi膮 o nich jedynie Certificat de Bonne Conduiteczyli 艣wiadectwa dobre s艂u偶by wydawane legionistom na koniec kontraktu. Wszyscy s艂u偶yli pod rozkazami legendarnych wr臋cz dow贸dc贸w Legii Cudzoziemskiej. Edmund PIETRZAK (oryginalna pisownia w dokumencie Edmond), legionista 2 Klasy, mle. 51312, ur. 29.10.1898 r. w Warszawie, s艂u偶y艂 w 1 RE pod rozkazami Ojca Legii p艂k Rolleta. Sam Rollet obj膮艂 dow贸dztwo pu艂ku 9.09.1925 r. Tak wi臋c, legionista Pietrzak tylko ostatnie miesi膮ce swojej s艂u偶by sp臋dzi艂 pod dow贸dztwem legendarnego dow贸dcy. 艢wiadectwo dobrej s艂u偶by wydano Sidi Bel Abbes, 25.11.1926 r. W imieniu pu艂kownika sygnowa艂 je Szef Batalionu Maegelin. Na tej podstawie mo偶na s膮dzi膰, i偶 Edmund Pietrzak odby艂 minimum jeden lub dwa kontrakty 5 letnie, odszed艂 z Legii maj膮c 28 lat. Wydaje si臋 jednak bardziej prawdopodobne, i偶 s艂u偶y艂 jedynie 5 lat, od 1921 r., oczywi艣cie nie mo偶na wykluczy膰 werbunku jeszcze w czasie I wojny 艣wiatowej (1916 r.), cho膰 w贸wczas musia艂by mie膰 18 lat i raczej m贸g艂by by膰 zainteresowany zaci膮giem do wojska polskiego, a z braku mo偶liwo艣ci (Legion Bajo艅czyk贸w ju偶 nie istnia艂, a Armia Hallera jeszcze nie istnia艂a) wst膮pi艂 do Legii. Tego trudno jednak obecnie dowie艣膰.

 

W latach 1925 i 1926 1 Pu艂k Cudzoziemski toczy艂 ci臋偶kie walki w Algierii, w g贸rach Riffu z pot臋偶nym powstaniem pod wodz膮 Abd al-Karima, m.in. staczaj膮c ci臋偶kie walki w rejonie Mediany i Tergalem.Bardzo prawdopodobne, i偶 legionista Pietrzak m贸g艂 w nich bra膰 udzia艂.

 

Franciszek WEINKOPF, legionista 2 Klasy, mle. 44064, ur. w 1902 r. w miejscowo艣ci Baleszka (?) to kolejny weteran walcz膮cy w 1 RE pod dow贸dztwem m.in. Rolleta. Nie jest znana dok艂adna data urodzenia jedynie rok, a miejscowo艣ci nie uda艂o si臋 potwierdzi膰. 艢wiadectwo dobrej s艂u偶by zosta艂o wydane w Sidi Bel Abbes 7.04.1927 r. (prawdopodobnie chodzi o rok 1927 cho膰 ostatnia cyfra jest dyskusyjna na dokumencie). Ten m艂ody legionista, w chwili opuszczenia Legii w wieku 25 lat prawdopodobnie s艂u偶y艂 jedynie przez 5 lat i jak jego nieco starszy kolega Pietrzak wcze艣niej om贸wiony prawdopodobnie walczy艂 z powstaniem Riffen贸w.

 

Pod rozkazami nast臋pcy pu艂kownika Rolleta, kt贸ry 23.03.1931 r. zosta艂 awansowany do stopnia genera艂a brygady i sta艂 si臋 Inspektorem Legii Cudzoziemskiej, pu艂kownika Nicolas鈥檃, kt贸ry przej膮艂 dowodzenie po swoim druhu w 1931 r. s艂u偶yli inni dwaj Polacy.

 

Iwan CZUJKO, legionista 2 Klasy, mle. 21709, ur. 15.03.1889 w miejscowo艣ci Okuina (nie uda艂o si臋 potwierdzi膰 miejscowo艣ci) na terenie Polski (oczywi艣cie pod zaborami), jest wielce prawdopodobne, 偶e by艂 on pochodzenia ukrai艅skiego lub rosyjskiego z racji niespotykanego raczej w艣r贸d Polak贸w imienia. Tego jednak偶e definitywnie nie mo偶na stwierdzi膰 na podstawie dokumentu, a wpisanie kraju urodzenia Polska (nieistniej膮cego w chwili urodzin!) 艣wiadczy膰 mo偶e o polskiej 艣wiadomo艣ci narodowej legionisty. 艢wiadectwo dobrej s艂u偶by, podpisane przez pu艂kownika Nicolas鈥檃 wydane zosta艂o w Sidi Bel Abbes 8.10.1931 r. Oczywi艣cie niemo偶liwe jest dok艂adniejsze ustalenie przebiegu s艂u偶by legionisty, jednak偶e patrz膮c na jego wiek, w chwili odej艣cia mia艂 42 lata, przypuszcza膰 mo偶na, 偶e s艂u偶y艂 d艂u偶ej ani偶eli jeden kontrakt. St膮d te偶 mo偶na wnioskowa膰, i偶 pe艂ni艂 on s艂u偶b臋 w Legii w Algierii r贸wnie偶 podczas walk z Riffenami. Pewnie i pu艂kownik Rollet by艂 jego uprzednim dow贸dc膮 cho膰 nie mo偶na tego potwierdzi膰.

 

Henryk KUTSCHERA (w pisowni francuskiej Henri), legionista 2 Klasy, mle. 19749, ur. 18.02.1904 w Gosnitz (miejscowo艣膰 trudna do zidentyfikowania na terenie Polski). Pochodzi艂 z teren贸w polskich, cho膰 podana przez niego do dokument贸w miejscowo艣膰 urodzenia sugeruje du偶e wp艂ywy niemieckie (czy偶by spolszczony Niemiec?). By膰 mo偶e pos艂ugiwa艂 si臋 tylko dokumentami wydanymi przez zaborc臋. 艢wiadectwo dobrej s艂u偶by w imieniu pu艂kownika Nicolasa podpisa艂 podpu艂kownik Allain, w Sidi Bel Abbes 19.12.1931 r. Legionista Kutschera mia艂 wi臋c 27 lat opuszczaj膮c Legi臋, czy s艂u偶y艂 wi臋cej ni偶 5 lat tego nie wiemy, jednak mo偶emy przypuszcza膰, 偶e tak, gdy偶 pos艂ugiwanie si臋 niemieck膮 nazw膮 miejsca urodzenia sugeruje dokumenty, lub wiedz臋 z czas贸w niemieckiego lub austriackiego zaboru, po 1918 r. zacz臋to wprowadza膰 polskie nazwy, tak wi臋c gdyby si臋 zaci膮gn膮艂 ju偶 za wolnej Polski u偶yta powinna by膰 polska nazwa. W zwi膮zku z tym mo偶liwejest, 偶e s艂u偶y艂 on w Legii ju偶 w m艂odym wieku od pocz膮tku lat 鈥20 (maj膮c 17-18 lat). Nie mo偶na oczywi艣cie tego udowodni膰, r贸wnie dobrze m贸g艂 by膰 to Niemiec mieszkaj膮cy w wolnej Polsce, przyzwyczajony do starej nazwy miejscowo艣ci, kt贸r膮 poda艂 w Legii. Jedno jest pewne, i偶 miejscowo艣膰 przypisano do terytorium Polski. Jego kariera w Legii wydaje si臋 pokrywa膰 z losami wcze艣niej opisanymi.

 

Czy czterej legioni艣ci, s艂u偶膮cy w tym samym pu艂ku, wszyscy prawdopodobnie cho膰 przez kr贸tki czas pod rozkazami pu艂kownika Rolleta kiedykolwiek si臋 poznali? Tego pewnie si臋 nigdy nie dowiemy, mo偶liwe, 偶e byli znajomymi, mo偶e si臋 nigdy nawet nie zobaczyli.